این ابر رایانه دارای حداکثر توان پردازشی 860 میلیارد عمل در ثانیه است این در حالی است که در قوانین تجارت جهانی، ابر رایانه های قوی تر از 190 میلیارد عمل در ثانیه به عنوان سامانه راهبردی معرفی می شوند.

 

سیستم عامل مورد استفاده در این سامانه، لینوکس بوده و یک نرم افزار نیز برای مدیریت، نظارت و کنترل سیستم توسط محققان مرکز تهیه شد.

 

گام بعدی از سوی پژوهشگران ایرانی در پژوهشگاه دانشهای بنیادی برداشته شد. محققان این پژوهشگاه اولین ابر رایانه برای پردازش در حوزه نانو محاسباتی در پژوهشگاه دانشهای بنیادی را راه اندازی کردند. این ابر رایانه ظرفیت پردازش 500 گیگا فلاپ را دارد ولی محققان این پژوهشگاه امیدوارند بتوانند ظرفیت پردازش را تا یک ترا فلاپ ارتقا دهند.

 

این ابر رایانه، محققان و متخصصان حوزه نانومحاسباتی و فیزیک نظری را در مطالعات سیستمهای مولکولی و اتمی، ساخت حسگرهای فوق حساس برای تشخیص و درمان بیماریها، ساخت روباتهای بسیار کوچک، ساخت داروهای هوشمند، فیزیک زیستی و ساخت اتمهای مصنوعی یاری می دهد.

 

شبیه سازی روندهای دینامیکی، شبیه سازی انباشت هیدروژن از جمله قابلیتهای این ابر رایانه است. ضمن آنکه این سیستم امکان محاسبات 500 گیگا فلاپ محاسبه را دارد که با توافقهای صورت گرفته با ستاد ویژه توسعه فناوری نانو قرار است با افزایش دو برابری ظرفیت، قدرت پردازش اطلاعات این مرکز به یک ترا فلاپ (10 به توان 12 عملیات در ثانیه) برسد.

 

این اقدامات زمینه طراحی و ساخت دو ابررایانه ملی در دانشگاه های صنعتی امیرکبیر و صنعتی اصفهان فراهم کرد که در بهمن ماه سال قبل رونمایی شد و پس از آن آغاز به کار کرد.

 

ابر رایانه دانشگاه صنعتی امیرکبیر

ساخت ابررایانه امیرکبیر با سرمایه گذاری معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و دانشگاه صنعتی امیرکبیر از اوایل سال 88 آغاز شد. این سیستم که با مشارکت دانشکده های برق و کامپیوتر این دانشگاه اجرایی شد، دارای ریزپردازنده ای با 288 عدد گره پردازشی با طراحی همگن و دارای بیش از 4 هزار و 600 هسته پردازشی است.

 

جمع قدرت محاسباتی این ابررایانه 89 میلیارد عملیات در ثانیه است که شامل 5/42 ترافلاپس پردازنده های اصلی و 5/46 ترافلاپس پرازنده های کمکی است.

 

شبکه ارتباطی این ابررایانه با سرعت 40 مگابایت در ثانیه عمل می کند و حجم حافظه اصلی آن به بیش از 9 ترابایت می رسد. ظرفیت ذخیره سازی فعلی آن نیز 160 ترابایت (هزار میلیارد بایت) است. این ابررایانه قابلیت اتصال به شبکه ابررایانش ملی (گرید) را دارد و می تواند نظارت یکپارچه بر اجزای سخت افزاری و سخت افزاری داشته باشد.

 

این ابررایانه همچنین قادر است مسائل عملی و مهندسی را که نیاز به محاسبات قوی و پیچیده دارد حل کند به همین دلیل از آغاز طراحی این سیستم یک تیم متخصص بر روی پیاده سازی نرم افزارهای مورد نیاز مراکز عملی و دانشگاهی و همچنین بخش صنعت فعالیت می کنند به طوریکه تا کنون بیش از 60 نرم افزار کاربردی مانند نرم افزارهای مهندسی، نرم افزارهای دینامیک مولکولی، نرم افزارهای ERP و CRN، نرم افزارهای RENDERING و نرم افزارهای پایگاه داده‌ها بر روی این سیستم نصب شده است.

 

ابر رایانه دانشگاه صنعتی اصفهان

دومین ابررایانه ملی در دانشگاه صنعتی اصفهان طراحی و به بهره برداری رسید. این ابر رایانه دارای یک شبکه ارتباطی 40 گیگابیتی برای محاسبات پردازشی بسیار سریع با قابلیت پشتیبانی از تعداد 288 پورت 40 گیگا بیت، دو شبکه گیگابیت برای مدیریت سامانه‌ و اجرای محاسبات بر اساس پروتیکل TCP/IPو یک شبکه برای پایش سخت افزار است.

 

این سامانه به یک سرویس دهنده ذخیره سازی با حجم بیش از 40 ترابایت و فایل سیستم موازی Lustre بوده که از دیسکهای سخت SATA استفاده می کند که بر حسب نیاز حجم ذخیره سازی قابل ارتقا به هر حجم دلخواه خواهد بود.

 

برای پشتیبانی از قابلیت خواندن و نوشتن سریع نرم افزارهای کاربردی در حین اجرا از یک فایل سیستم موازی دیگر و سه سرور اختصاصی با دیسکهای سخت پر سرعت SAS با سرعت 15 هزار دور در دقیقه با حجم بیش از 700 گیگا بایت و قابل ارتقا استفاده شده است.

 

حافظه محاسباتی این سیستم بیش از 7 هزار و 500 گیگابایت بوده و حجم ذخیره سازی که در این سامانه پیش بینی شده در حال حاضر به بیش از 30 هزار گیگابایت می رسد که متناسب با نیاز صنایع امکان افزایش نامحدود این فضا نیز در آینده وجود خواهد داشت.

 

حداکثر توان نامی ابررایانه دانشگاه صنعتی اصفهان 66 ترافلاپس یعنی 66 هزار میلیارد عملیات در ثانیه اعلام شده است.

 

وضعیت ابررایانه های ملی در میان 500 کشور برتر

 

پس از رونمایی از 2 ابررایانه ملی، اعلام شد که ابررایانه دانشگاه صنعتی امیرکبیر در رتبه 108 قوی ترین ابررایانه های دنیا قرار می گیرد. به این ترتیب نام ایران در زمره چند کشور قوی سازنده کامپیوترهای سریع در دنیا ثبت می‌شود چرا که این سیستم حتی بدون در نظر گرفتن پردازنده های کمکی نیز در بین 500 ابررایانه اول دنیا قرار خواهد گرفت.

 

دکتر علیرضا رهایی رئیس دانشگاه صنعتی امیرکبیر قدرت پردازش محاسباتی ابررایانه امیرکبیر را 89 هزار میلیارد عملیات در ثانیه دانست و گفت: این میزان باعث شده است تا رتبه این پردازشگر فوق سریع را در مرتبه 108 دنیا قرار دهد. 

رتبه ابر رایانه دانشگاه صنعتی اصفهان در میان ابررایانه های دنیا نیز 160 اعلام شد و مسئولان اعلام کردند که در رتبه بندی جهانی قوی ترین ابر رایانه ها که در ژوئن 2011 (خردادماه سال جاری) انجام می شود، ایران وارد این لیست خواهد شد.

 

این در حالی است که ایران بر خلاف ادعاهای ارائه شده در زمینه رتبه بندیهای جهانی تا کنون نتوانسته در پروژه طبقه بندی 500 ابررایانه پرقدرت دنیا که 2 بار در سال اقدام به معرفی 500 ابر رایانه برتر می کند، جایگاهی برای خود به دست آورد.

 

بر اساس داده های این رتبه بندی، کشورهای ژاپن با دو ابر رایانه، چین با دو ابر رایانه، آمریکا با 5 ابر رایانه و فرانسه جز 10 کشور برتر در این رتبه بندیها هستند. بیشترین قدرت محاسباتی از آن کشور ژاپن با 10 پتافلاپس است. پس از ژاپن، ابر رایانه چین با توان محاسباتی 2.5 پتافلاپس، آمریکا با توانهای محاسباتی 1.7، 1.1، 1.08، 1.054 ترافلاپس و فرانسه با 1.050 ترافلاپس قرار دارند.

 

مروری بر وضعیت 10 کشور آخر این رتبه بندی از رتبه 490 تا 500 نشان می دهد که توان محاسباتی این کشورها بیش از 50 ترافلاپ است.

رتبه	کشور	قدرت محاسباتی                ترافلاپس
490	آمریکا	59.38
491	آمریکا	81.26
492	فرانسه	51.23
493	ژاپن	51.93
494	چین	51.20
495	چین	51.19
496	چین	51.19
497	چین	51.19
498	چین	51.19
499	آمریکا	51.18
500	آمریکا	50.18

ابر رایانه ها برای مطالعه در حوزه هایی چون فیزیک کوانتوم، هواشناسی، تحقیقات آب و هوا از جمله تحقیق در مورد گرم شدن کره زمین، مدل سازی مولکولی و مطالعه ساختارها و محتویات ترکیبات شیمیایی، ماکرومولکول های بیولوژیکی، پلیمرها و بلورها، شبیه سازیهای فیزیکی چون شبیه سازی هواپیماها در تونل های هوا، شبیه سازی انفجار سلاحهای هسته ای و تحقیق در مورد پیوست هسته ای کاربرد دارد.

 

بهتر بود تا دست اندرکاران راه اندازی دو سوپر کامپیوتر به جای پیش بینی و اعلام رتبه بندیهای جهانی این ابر رایانه ها بر کاربردهای آنها و برنامه های توسعه ای دو پروژه کلان کشوری تاکید می کردند تا شاید بتوانند در فضایی بدون جنجال خبری خدمات کاربردی را به بخشهای تحقیقاتی و صنعتی کشور ارائه دهند.

 

این امر را هرچند مدیر پروژه مرکز ابر رایانه دانشگاه صنعتی اصفهان در خصوص تعجیل در اعلام رتبه بندیهای جهانی گوشزد کرد ولی مسئولان با بی توجهی به عواقب اعلام این رتبه بندیها همچنان بر جایگاه جهانی ایران تاکید کردند و در حالی که انتظار می رفت، ایران بتواند در رتبه بندیهای نوامبر سال جاری یکی از رتبه های یک تا 500 دنیا را کسب کند ولی این امر اتفاق نیفتاد و هیچ یک از ابررایانه های ایرانی در این رتبه بندی حایز رتبه نشدند.


منبع : خبرگزاری مهر